Ethiopië > De steles van Axum

Mook neemt mij vandaag mee op een tour door Axum. De tour gaat langs een groot aantal archeologische locaties in en rond Axum. Axum is van de vierde tot de elfde eeuw een machtig rijk geweest. Het Axumse rijk strekte zich uit tot ver in Jemen. In de elfde eeuw kwam het verval van het rijk en ging de macht over naar Lalibela. Als eerste bekijk ik het bad van koningin Sheba. Dit uit de rotsen gehouwen grote bad heeft vroeger waarschijnlijk eerder dienst gedaan als waterreservoir dan echt als zwembad.

Ethiopië - De hoogste steles van 33 meter is omgevallen

In de hoek baden enkele mannen in het reservoir. Ik ga naar de koning Ezana's inscripties. Een grote steen is de Ethiopische Rosetta steen. In drie talen, waaronder het Grieks, is het verhaal van koning Ezana gegraveerd. Naast de tombe van koning Kaleb of Axum ligt een oude diepe waterput in de vorm van een kruis. Hier werden gelovigen gedoopt. Koning Kaleb regeerde rond 520 nC. Ik ga met een trap naar beneden en bekijk de vijf ondergrondse tombe kamers. Indrukwekkend dat men al in de vierde eeuw zo'n constructie kon maken. De stenen sluiten perfect op elkaar aan. Het doet mij denken aan de vaardigheden van de inca's in Zuid-Amerika. Terug in het centrum van Axum laat Mook mij de steles zien. Hoge pilaren die dienden als grafmonument. De hoogste stele is 24 meter hoog. Ooit was er een stele van 33 meter maar deze is omgevallen. Je kunt onder de brokstukken door lopen. Ik verbaas me over de kolossale blokken van de pilaar. Als ik de simpele en kleine funderingsconstructie zie ben ik niet verbaasd dat de toren gevallen is. Een andere pilaar staat zo scheef dat hij ondersteund moet worden. De 24 meter hoge stele staat kaarsrecht overeind. Deze stele is recent geplaatst. In 1936 is deze toren tijdens de Italiaanse bezetting naar Rome verplaatst. Na langdurige onderhandelingen is de toren in 2004 weer naar Axum verhuisd. Een ware aanwinst. Het mausoleum onder de steles blijkt deze week voor restauratie gesloten te zijn. Mook probeert nog om iemand te vinden met een sleutel maar tevergeefs. Wel kan hij mij een andere ondergrondse tombe laten zien. In een kleine ruimte ligt nog een grafsteen.

Ethiopië - De koffie wordt tijdens de koffieceremonie tradtioneel bereid

Men heeft geen opening kunnen ontdekken en mogelijk liggen er nog menselijke resten in. Recent heeft men hier een tweede kamer ontdekt. Mogelijk liggen er nog vele onontdekte kamers in dit veld met steles. In het bijbehorende museum ben ik snel uitgekeken. Bij de uitgang bestel ik koffie. De koffie wordt met de speciale koffieceremonie klaar gemaakt. De koffie wordt gebrand, fijn gemalen en met wierook bereid. Het kan dan ook niet anders dan dat de koffie heerlijk smaakt. Na de lunch wil ik de Church of Our Lady Mary of Zion bezoeken. Echter vanwege de voorbereidingen van het Meskel festival morgen is er nog een dienst bezig. Ik wandel daarom het centrum van Axum in. Ik loop door de doorgaande straat. Ik bekijk de kleine winkeltjes en groet de vriendelijke mensen. Op een terras raak ik in gesprek met een Ethiopiër. Het vertelt me over het Meskel festival. Hij vertelt dat er vanmiddag een processie is vanuit de Our Lady Mary of Zion Kerk. Morgenochtend is er een festival op het plein voor de steles. De vuurstapel die daar al klaar staat wordt aan het einde van het festival aangestoken. Ik leg hem uit dat ik dan al in het vliegtuig naar Lalibela zit. Misschien kan ik morgenochtend nog wel iets van het begin van het festival meemaken. Als ik bij de Our Lady Mary of Zion Kerk aan kom is de dienst net afgelopen. Mook leidt me eerst naar de achterzijde van de kerk.

Ethiopië - De moderne Our Lady Mary of Zion Kerk in Axum

Hier stond vroeger een kerk uit de 5e eeuw uit de tijd van Ezana. De kerk is in de 16e eeuw tijdens een Islamitische aanval volledig verwoest. Ik zie alleen nog de fundamenten. Keizer Fasiladas liet in 1635 naast de restanten een nieuwe kerk bouwen. Deze kerk is volgens de Orthodoxe tradities alleen toegankelijk voor mannen. Naast deze kerk zou de Arc des Verbond bewaard worden. Deze Arc zou vanuit Israël naar Axum vervoerd zijn ten tijde van koning Solomo. Niemand mag de Arc zien. Eenmaal per jaar wordt de Arc tijdens het Timkat festival meegevoerd in de processie maar zorgvuldig afgedekt. Ik betwijfel of er überhaupt iets ligt. Volgens de geschiedenis zou het aannemelijk zijn dat de Arc verloren is gegaan bij de verwoesting van de kerk in de 16e eeuw. Naast de oude kerk liet keizer Halle Salassie in 1950 een moderne kathedraal bouwen, die zowel toegankelijk is voor mannen als vrouwen. Ik trek mijn schoenen uit en betreed de kerk. De geestelijke heet mij welkom in deze grote ronde kerk. De kerk is van binnen opvallend leeg. Een groot rood tapijt vult de ruimte. De geestelijke wijst mij de verschillende afbeeldingen aan op de muur uit het leven van Jezus. Achterin de kerk ligt het heilige boek. Speciaal voor mij wordt deze getoond. Het 15 kilo zware boek bevat afbeeldingen en teksten. Voorzichtig wordt er door heen gebladerd. De geestelijke gebaart mij mee te komen. Alleen de mannen mogen hem volgen naar de oude kerk. Een klerk opent de deur en laat mij in de ruimte. Achter de hoge gordijnen hangen oude muurschilderingen. 'Om ze te beschermen tegen de zon', legt de Deken uit. De klerk houdt de gordijnen opzij, zodat ik het verhaal van Maria en Jezus kan zien. Ik bedank de geestelijke en keer terug naar de reisgroep. Ik ga het museum in. Men is bezig om een nieuw groter museum te bouwen. Binnen blijkt dat dit geen overbodige luxe is. De collectie ligt rommelig en dicht opeen gepakt . Ik zie de oude kruizen, bijzondere kronen en kleding uit de tijd van het Axumse rijk. Het is inmiddels bijna vier uur. De tijd dat de processie start. Ik stel mij voor de kerk op langs de route. Vanuit de oude kerk komen de geestelijken in een stoet aangelopen.

Ethiopië - De processie aan de vooravond van het Meskel festival in Axum

Sommige geestelijken dragen kleurrijke bewerkte parasols tegen de zon. Het is een bonte stoet. De processie trekt naar de vuurstapel op het plein. De geestelijken worden gevolgd door talrijke mensen uit de stad. De vrouwen joelen ritmisch bij het voorbijlopen. Prachtig om deze processie te zien. 's Avonds als het donker is geworden wandel ik de hoofdstraat in. Bij het Johnson restaurant ga ik eten. Regelmatig verschijnen kinderen in de deuropening, die liedjes zingen. De eigenaar geeft ze soms wat geld. De ene groep na de andere trekt langs. Zij doen dit in het teken van het Meskel festival. Ook op straat wordt het volop gevierd. Als ik naar mijn hotel loop passeer ik een groep jongens. Zij nodigen mij uit om het Meskel mee te vieren. Ik krijg een biertje in mijn handen gedrukt. Ook zij leggen mij uit dat morgen de ceremonie is op het plein. We wisselen e-mailadressen uit en ik beloof ze de gemaakte foto's toe te sturen. Als ik in mijn bed lig hoor ik nog tot diep in de avond het geluid van groepjes feestende mensen op straat.