Bhutan > Het klooster Kila Goenpa

Ik heb vannacht prima en diep geslapen. Ik werd alleen om twee uur gewekt door een telefoontje uit Nederland. Iemand wist niet dat ik op vakantie was. Om zeven uur betreed ik het restaurant weer voor het ontbijt. Vriendelijk word ik welkom geheten. Of ik thee, koffie, toast en ei wil. Even later volgt een schaal met een Engels ontbijt. Naast het ei ook patat, bonen en worstjes. Na het ontbijt verlaten we Paro en rijden richting de Chelelapas. Dit is met 3.810 meter hoogte, de hoogst berijdbare pas van Bhutan. Voordat we hier zijn passeren we de luchthaven. Vanaf een uitkijkpunt is goed te zien dat voor de landingsbaan precies een vlak stukje is gevonden in de vallei, maar dat rondom bergen liggen. Een vliegtuig stijgt net op. Direct na het loskomen maakt het vliegtuig een flinke bocht om veilig tussen de bergen door te vliegen. Buiten Paro slaan we af richting de Chelelapas. Via een smalle bochtige weg maken we snel hoogte. Soms moeten we even inhouden om tegenliggers te laten passeren. Gelle stuurt de auto rustig over de kronkelende weg. Geen honderd meter is recht. Net voor de top ligt de afslag naar het Kila Goenpa nonnenklooster. Een onverhard rotsachtig pad leidt naar het klooster. Free massage, roept Rinchen lachend, wanneer we over het pad rijden. Ik merk goed dat ik op hoogte ben, wanneer ik uitstap op de kleine parkeerplaats. Ik voel mij een beetje draaierig door de ijle lucht. Ik bevind mij momenteel op zo’n 3.500 meter hoogte. Meestal heb je enkele dagen nodig om te wennen aan de hoogte. Voorzichtig loop ik over het smalle pad naar het klooster. Het pad loopt omhoog en soms zijn treden aangebracht. Ik zie het klooster tegen de berghelling liggen. Rinchen legt uit dat het Kila Goenpa een boeddhistisch klooster is dat zich toelegt op de Drukpa Kagyu-school van het Tibetaans boeddhisme. Het klooster is een toevluchtsoord voor nonnen die zich wijden aan een leven van meditatie en religieuze studie. Voor de meditatie trekken nonnen zich drie, zes of soms zelfs twaalf jaar terug in zelfopgelegde isolatie in retraitehutten. De nonnen in het klooster onderhouden de mediterende nonnen en wachten ondertussen op hun beurt. Het klooster is in de 9de eeuw gebouwd op een steile klif.

Bhutan - Uitzicht op de landingsbaan vanaf het uitkijkpunt

Het is het oudste nonnenklooster van Bhutan. Bij het betreden van de tempel van het klooster, moet ik mijn schoenen uitdoen. Vanaf hier is het niet toegestaan om foto’s te maken, zegt Rinchen. Voor heel Bhutan geldt, ‘schoenen uit, camera’s uit’. De tempel is gewijd aan de Boeddha met de duizend ogen en armen. Naast het rijkversierde beeld staat het beeld van Guru Rinpoche In alle tempels vind je deze afgoden terug, legt Rinchen uit. Het kleurrijke en overdadig versierde tempeltje biedt boeddhisten de mogelijkheden om te bidden. Hoe vaker men bidt en hoe soberder men leeft, hoe beter men in een volgend leven terugkeert volgens de leer van het Boeddhisme. Vanaf het klooster is het nog een klein stukje naar de top van de Chelela bergpas. Hier staan meerdere toeristenbusjes. Meer dan zestig toeristen zijn er echter niet bij elkaar. Ook ontmoet ik de Deense motorrijder waar ik gisteren naast zat in het vliegtuig. Wij laten de drukte achter ons en wandelen naar de bergtop. Links en rechts hangen kleurrijke vlaggen. Op de gekleurde vlaggetjes staan spreuken en mantra’s. Door de wind worden deze gebeden verspreid. Ook passeren we hoge palen met witte vaandels. Deze zijn geplaatst om overleden personen te eren, legt Rinchen uit. We lopen tot een kleine stoepa. In een stoepa liggen vaak heilige relikwieën. Vanaf de bergkam heb ik ook een mooi uitzicht over de omliggende dalen. Aan de ene zijde zie ik Paro liggen. Aan de andere kant ligt de Haa vallei. Onze bestemming voor vanmiddag. In de verte schijnt ook het beroemde Tigers nest klooster te liggen, maar het wordt mij niet duidelijk welk stipje dit moet zijn. In ongeveer dertig minuten rijdt Gelle de bergpas af richting de Haa vallei. De Haa vallei ligt in het westen van Bhutan en tegen de grens met Tibet. Lange tijd was dit gebied niet toegankelijk voor toeristen. Bhutan is nog altijd bang voor een Chinese invasie. Op verschillende plekken bestaan geschillen tussen China en Bhutan over de precieze grens. In 2009 claimde China het gebied rond de Kula Kangri berg.

Bhutan - Het nonnenklooster ligt tegen de rotsen aangeplakt

Tot dan de hoogste berg van Bhutan. Meer recenter was er in 2017 een geschil over de strategisch gunstig gelegen Doklam-regio. India steunt Bhutan. Een grote Indiase legermacht is gelegerd in de Haa-vallei. In het centrum van Haa stoppen we voor de lunch. Een lekkere combinatie van lokale gerechten wordt geserveerd met thee. Na de lunch wandelen we door Haa. Hier is goed de traditionele Bhutanese bouwstijl te zien. Oude boerderijen zijn opgetrokken uit leem. De zolder is open zodat gewassen goed kunnen drogen en om hooi op te slaan. Kinderen hangen uit de ramen om ons gedag te zeggen. Andere mensen op straat zeggen vriendelijk “Kuzu Zangpo“ terug, wat goedendag betekent. Het plaatsje Haa is niet al te groot. Wanneer we het einde van de bebouwing bereiken, pikt Gelle ons weer op. Hij rijdt ons nog enkele kilometers verder door de vallei tot aan de grens met Tibet. De grens is gesloten. Vanaf een afstandje zien we het grensgebied en de bergkam waar Tibet achter ligt. Terug in Haa bezoeken we de Wangchuk Lo Dzong. Het is niet zeker of we de Dzong mogen bezoeken. De tempel ligt binnen de Indiase militaire basis en is in gebruik als administratief centrum van het leger. Soms kan het, soms niet, zegt Rinchen. We hebben gelukt. De bewaker vindt het goed als we de binnenplaats van het de Dzong kijken. Eind negentiende eeuw is het klooster afgebrand. In 1915 is het herbouwd en uitgebreid. Rondom de tempel waren de leef vertrekken van de monniken. Tegenwoordig zijn deze kamers in gebruik door het Indiase leger. Even verderop ligt de Lhakhang Karpo, de witte tempel. Lhakhang Karpo is een oude tempel die dateert uit de 7e eeuw. Het wordt toegeschreven aan de oprichting door Songtsen Gampo, de Tibetaanse koning die een belangrijke rol speelde bij het verspreiden van het boeddhisme in de regio. Rond de witte tempel is een kloostercomplex voor jonge monniken.

Bhutan - We worden ontvangen met lokale boterthee

In hun rode gewaden rennen de jongens rond de tempel. Hoewel we nog binnen de openingstijden van de tempel arriveren, is de beheerder nergens te vinden. Er zit niets anders op dan het morgenochtend opnieuw te proberen. Drie jonge monniken van amper twaalf jaar leiden ons via een shortcut naar de achteruitgang. Het hek is open. Via een paadje komen we bij de Lhakhang Nagpo, de zwarte tempel. Ook hier is de tempel dicht, maar de beheerder komt aangelopen. Met weinig zin maakt hij de kleine tempel voor ons open. Binnen staan de Boeddha goden. Ook hangt er een afbeelding van de Bhutaanse koninklijke familie. De vijfde koning van Bhutan leidt momenteel het land. Aan verkiezingen en politieke partijen wordt minder waarde gehecht. Men vertrouwt erop dat de koning het goed voor heeft met het land. Wanneer we het klooster uitlopen begint het al een beetje schemerig te worden. De zon is achter de omringende bergen. Via een onverhard pad lopen we terug naar de doorgaande weg. We komen uit bij de homestay. De familie onthaalt ons vriendelijk. Gelukkig staat binnen een elektrische kachel aan. Op 2.600 meter koelt het snel af. De kamers zijn eenvoudig met een matras op de grond. De wasruimte heeft een toilet, wastafel en kraantje om te wassen. Morgenochtend kan ik een kommetje warm water krijgen om mij te wassen. Ondertussen wordt in de keuken in de kelder het eten bereid. We mogen helpen om boterthee te maken. Hoewel ik slechte ervaringen heb met boterthee uit Tibet, smaakt dit minder erg dan verwacht. Tijdens het eten worden verschillende gerechten geserveerd op een kleed in de eetkamer. Wij zitten op de grond. Ook de familie, de gids en de chauffeur eten mee. Leuk! Het geeft soms wel een wat ongemakkelijk gevoel dat bij iedere hap gekeken wordt of het smaakt. Het nationale gerecht van Bhutan, emu datshi, bestaat uit kaas en chili. Het gerecht is mij te pittig. De maaltijd wordt afgesloten met ara, de lokaal geproduceerde sterk alcoholhoudende drank. Ik proef een beetje. De alcohol valt gelukkig mee.