Reisverslag Door de woestijn van Algerije

8-22 november 2025 (15 dagen)


Algerije > De steden in de M'Zabvallei

Dag 7 - Vrijdag 14 november 2025

Na het ontbijt gaan we Ghardaïa en omgeving bekijken. Ghardaïa is een Berberse oasestad en vormt het hart van de M’Zabvallei. Hier liggen ook de gefortificeerde zustersteden Melika, Beni Isguen, Bounoura en El Atteuf. Als eerste bezoeken we de oudste van de vijf steden: El Atteuf. Deze stad werd in 1012 gesticht. Later werd de stad verschillende keren uitgebreid met ommuurde wijken. Hoessein, onze gids voor vandaag, benadrukt om geen foto’s van de mensen te maken. Dit wordt niet gewaardeerd. Zeker de in geheel wit gesluierde vrouwen. Zij zijn volgens de lokale traditie volledig bedekt. Slecht één oog in onbedekt. Het ziet er een beetje apart uit. Dit is nog extremer dan een boerka of een nikaab. In El Atteuf ontmoeten we Isa. Hij is de lokale gids voor deze stad. Hij gaat ons voor door de smalle en vaak overdekte straatjes en steegjes. Via traptreden komen we hoger in de stad. Hoe hoger hoe ouder de wijken, vertelt Isa. De huizen zijn nog altijd bewoond. Ieder straatje is mooi. Niet voor niets staat de M’Zabvallei op de werelderfgoedlijst van de Unesco. Helemaal bovenaan de stad staat de oude moskee van El Atteuf. De deur is gesloten, maar ik zie de lemen minaret. De toren loopt taps toe voor de wind, legt Isa uit. Even verderop bezoeken we een traditioneel huis.

Algerije - De overdekte straten bieden schaduw in de zomer

Ik zie tientallen schoenen liggen. Er blijkt een groep van twintig kinderen binnen te zijn, die aandachtig naar uitleg luisteren. Hun aandacht verplaatst zich wanneer wij binnenkomen. Isa vertelt zijn verhaal dwars door hun uitleg. Dit voelt wat gênant. Wanneer de jongens het huis verlaten hebben, kunnen we ook foto’s maken. Isa wijst op een smalle streep. Door deze spleet kunnen de vrouwen wel naar buiten kijken, maar kunnen zij niet gezien worden vanaf de straat. Vrouwen hebben hier weinig in te brengen. Aan de rand van de stad bevindt zich de oude begraafplaats. Afhankelijk aan welke zijde een dubbele steen geplaatst is betrof het een man of een vrouw. Het ziet er wat chaotisch uit. De nieuwe begraafplaats is buiten de stad, vertelt Isa. Onderaan de heuvel bevindt zicht de Sidi Brahim moskee. De Sidi Brahim-moskee is een van de oudste religieuze gebouwen van de M’Zab-vallei. Het gebouw is opgetrokken uit leem en kalkpleister, met zachte ronde vormen en een opvallende minaret. We moeten even wachten tot een gezin klaar is met bidden. Ook hier bidden de vrouwen apart in een kleine afgesloten ruimte.

Algerije - Kraampjes in het oude stadje Ghardaïa

Na El Atteuf rijden we naar Ghardaïa. Onderweg maken we een stop bij het uitkijkpunt over Bounoura. In Ghardaïa bezoeken we de markt. Hoessein vertelt verschillende keren dat het op vrijdag erg rustig is op de markt vanwege het vrijdaggebed. Toch zijn er enkele kraampjes en winkeltjes geopend. We volgen Hoessein door de overdekte winkelstraten. Bij een slagerij ligt een kamelenhoofd op de toonbank. Waarschijnlijk is de rest van het vlees hier ook verwerkt. Voor de lunch stoppen we bij een kebab restaurantje. Ook hier, net als gisteren, is het chaotisch. Er wordt voor ons een tafel verschoven, maar waarom deze tafel precies voor de keukendeur moet staan is onduidelijk. Ik wil twee kipspiesen en patat. Even later komen er twee kippenpoten aan. Dit is wel wat veel. Die gaan weer terug. Wanneer we willen betalen, kijkt de ober moeilijk. Hij weet niet precies wat we gehad hebben. ‘Later’, zegt hij. Nu gaat hij eerst bidden. Hier wachten we niet op. We komen vanmiddag wel terug om te betalen, stelt Hoessein voor. We rijden naar Beni Isguen, de woonplaats van Mustafa en Hoessein. Ook hier mogen we alleen rondlopen met een gids. Omdat Hoessein uit deze stad komt, kan hij ons rondleiden. We beginnen bij een klein museum.

Algerije - Beni Isguen is een van de steden in de M'Zabvallei

Daarna dwalen we door de smalle straten, die omhoog leiden naar het oudste gedeelte van de stad. Ook hier ziet ieder straatje er schilderachtig uit. Op de top hebben we uitzicht over de vallei en de verschillende omliggende steden. Wat een bijzondere omgeving. Voordat we terugkeren naar het restaurant om te betalen, bezoeken we nog een moderne wijk van Beni Isguen. Hier staan moderne huizen gebouwd volgens traditionele architectuur. Hoessein benadrukt dat alleen lokale mensen hier mogen wonen. Andere Algerijnen wonen buiten de ommuurde wijken. Rond half vier zijn we weer terug in ons hotel. Rond het hotel zijn weinig restaurant mogelijkheden om naar toe te lopen. Alleen al om van het terrein van het ommuurde terrein van het hotel en ziekenhuis af te komen is het bijna 1.500 meter lopen tot de poort. Van de restaurants die we zien via Google, valt niet op te maken of ze nog bestaan en of ze goed zijn. We besluiten niet te moeilijk te doen en weer in het hotel te eten. Voor de zekerheid tellen we nog even hoeveel geld we gezamenlijk nog hebben. Voor vandaag lijkt het goed te gaan, maar morgen in Algiers moeten we opnieuw geld wisselen. Het is alleen lastig in te schatten hoeveel we nog nodig hebben voor de komende week. Ik kies bij het eten voor een kippensoep en een lamsbout als hoofdmaaltijd. Het smaakt verrassend goed. Daarna ga ik op tijd naar bed. Morgen moeten we vroeg op.

Algerije - Het uitzicht op de lemen huizen van Beni Isguen

DjemilaDe Romeinse opgravingen van Djemila
Luchthaven ParijsHet toestel van Air France richting Algiers
Het Ahmed Bey-paleisHet Ahmed Bey-paleis is een van de mooiste voorbeelden van Ottomaans-Algerijnse architectuur
Museum DjemilaOude mozaïeken in het museum van Djemila